Hội chứng chết lai rai (RMS)

Hội chứng chết lai rai (Running Mortality Syndrome-RMS) mô tả một tình trạng bệnh lý mãn tính trong nuôi tôm thương phẩm, đặc biệt là tôm thẻ chân trắng (Litopenaeus vannamei), đặc trưng bởi tỷ lệ chết hàng ngày ở mức thấp (thường từ 0,5 đến 2 phần trăm sinh khối mỗi ngày) kéo dài trong nhiều tuần và không đáp ứng với các biện pháp xử lý khẩn cấp thông thường. Ao nuôi bị ảnh hưởng cho thấy tôm bơi lờ đờ, ruột trống, gan tụy nhợt nhạt hoặc teo nhỏ, và bắt mồi kém, trong khi tỷ lệ chết tích lũy có thể đạt từ 30 đến 60 phần trăm tổng đàn trong một vụ nuôi. RMS được coi là do nhiều yếu tố kết hợp thay vì do một tác nhân mầm bệnh đơn lẻ: các nguyên nhân góp phần bao gồm áp lực vi khuẩn Vibrio mãn tính (đặc biệt là V. parahaemolyticus), nhiễm vi bào tử trùng như Enterocytozoon hepatopenaei, độc tố nấm mốc trong thức ăn, tải lượng hữu cơ cao, và stress dưới mức gây chết kéo dài do chất lượng nước kém, lượng oxy hòa tan thấp hoặc mật độ nuôi quá dày. Việc chẩn đoán đòi hỏi xét nghiệm trong phòng thí nghiệm (PCR phát hiện các tác nhân, mô bệnh học, phân lập vi khuẩn) vì các dấu hiệu lâm sàng bên ngoài trùng lặp với một số hội chứng khác. Quản lý tập trung vào việc giảm stress và kiểm soát tải lượng ô nhiễm: sử dụng vi sinh ao nuôi, hút bùn đáy, mật độ thả nuôi hợp lý, thức ăn chất lượng cao ít độc tố nấm mốc, chất tăng cường miễn dịch, và khi được phép và thận trọng, áp dụng liệu pháp kháng sinh có mục tiêu dưới sự hướng dẫn của bác sĩ thú y. Phòng bệnh hơn chữa bệnh; một khi ao nuôi đã rơi vào trạng thái chết lai rai, bài toán kinh tế thường ưu tiên cho việc thu hoạch tỉa sớm.