โรคอักเสbของลำไส้ในปลาเลี้ยง
โรคอักเสบของลำไส้คือการอักเสบของเยื่อบุลำไส้ โดยพบเด่นชัดที่สุดในรูปแบบโรคอักเสบของลำไส้ที่เกิดจากกากถั่วเหลือง (SBMIE) ในปลาตระกูลแซลมอนและปลาทะเล ซึ่งมีลักษณะเฉพาะคือการสูญหายของแวคิวโอลเหนือคอร์ปัสเคลียสตามปกติในเซลล์ดูดซึม การแทรกซึมของเซลล์อักเสบเข้าสู่ชั้น lamina propria รอยพับของเยื่อเมือกที่สั้นลง และการดูดซึมสารอาหารที่ลดลง โรคนี้จะปรากฏขึ้นเมื่อโปรตีนจากพืช โดยเฉพาะส่วนประกอบซาโปนินจากกากถั่วเหลือง มีปริมาณเกินความทนทานของชนิดพันธุ์ปลา โดยปลาแอตแลนติกแซลมอนมักแสดงอาการเมื่อมีการใช้กากถั่วเหลืองดิบมากกว่าร้อยละ 15-20 และพบความไวต่ออาการในลักษณะเดียวกันในปลากะพงและปลาทับทิมหรือปลาทะเลอื่นๆ ผลกระทบที่เกิดขึ้นจะมีลักษณะค่อยเป็นค่อยไปมากกว่าความเสียหายรุนแรงฉับพลัน ได้แก่ การกินอาหารและการเติบโตที่ลดลง การดูดซึมสารอาหารที่ไม่ดีซึ่งส่งผลให้อัตราส่วนการแปลงอาหารเป็นเนื้อ (FCR) สูงขึ้น 0.1-0.3 หน่วย ความต้านทานโรคที่ลดลง และในกรณีที่รุนแรงอาจเกิดการติดเชื้อทุติยภูมิผ่านเกราะป้องกันที่ถูกทำลาย การวินิจฉัยแยกโรคมีความสำคัญเนื่องจากอาการอักเสบของลำไส้มีความคล้ายคลึงกับโรคอักเสบติดเชื้อจากแบคทีเรีย เช่น แบคทีเรียกลุ่ม Aeromonas หรือสาเหตุจากไวรัส โดยการตรวจเนื้อเยื่อ (histology) ของลำไส้ส่วนกลางเป็นเครื่องมือในการยืนยันผล การจัดการผสมผสานระหว่างกระบวนการแปรรูป (กากถั่วเหลืองที่สกัดด้วยตัวทำละลายและผ่านการคั่วอย่างดี, โปรตีนเข้มข้นจากถั่วเหลืองซึ่งเกือบจะปราศจากสารก่อให้เกิดอาการลำไส้อักเสบ) สารเติมแต่งเชิงหน้าที่ (บิวทิเรตและกรดอินทรีย์อื่นๆ ที่ช่วยบำรุงเซลล์เยื่อบุลำไส้) และการกำหนดเพดานการใช้ตามชนิดพันธุ์ปลา สำหรับผู้เลี้ยง การเสื่อมถอยของค่า FCR โดยไม่ทราบสาเหตุหลายสัปดาห์หลังจากการเปลี่ยนสูตรอาหารถือเป็นสัญญาณภาคสนามคลาสสิกของอาการลำไส้อักเสบในระดับย่อย (subclinical enteritis)
